Stresle Başa Çıkma Yöntemleri

Stresle Başa Çıkma Yöntemleri

Stres

Yorgunluğun günlük yaşamımızda büyük bir sorun olarak algılanması stresle de yakından ilişkilidir. Bir başka deyişle, stres kolumuzu kanadımızı kırar, bizi güçsüz bırakır. Stres altındayken doğru karar vermek zorlaşır. Bu nedenle stresle başa çıkmak önemli rol oynar. Kendi başınıza stresi yönetemiyorsanız psikolojik destek almak yardımcı olacaktır. Öte yandan hatırlanması gereken önemli bir başka boyut ise stresin çoğunlukla olumsuz bir anlamda algılanıyor olmasıdır. Oysa stres yaşamın bir gerçeğidir ve aynı zamanda olumlu bir yanı da bulunmaktadır.

Herkes için değişen ancak belirli düzeyde bir strese ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tür stres kontrol edilebilen, varlığın devamını sağlayan, yaşama haz katan ve olgunlaşmaya yol açan bir uyaran görevi yapan özellik taşımaktadır. Stresle başa çıkmak stresin etkilerini hep olumlu yönde tutabilmeyi öğrenmektir. Bu başlık altında incelenecek olan konu oldukça geniştir. Dolayısıyla yalnızca bazı önemli noktalara değinilerek yorgunlukla ilişkilendirilmeye ve çözüm yolları hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılacaktır.

Stres Reaksiyonları

Sırtınız mı ağrıyor, terlemeleriniz mi var, sık olarak kaşıntı mı tutuyor; dikkat edin, vücudunuz size bir şeyler söylemeye çalışıyor. Mide ağrısı, kaslarda spazm ve tik dediğimiz seğirmeler de vücudun mesajları olarak algılanmalıdır.

Hepsi aynı şeyi söylüyor; STRES YARATMA, STRESE GİRME, STRESİ DURDUR VE KONTROL ET.

Stres kendisine hedef bir organ seçiyor. Bu organ mideyse fazla asit salgısı, akciğerlerse astım veya

stresle-basa-cikmadamarlarsa daralma (kalpte anjina denilen göğüs ağrısı) şeklinde kendini gösteriyor. Hedef organın dışında da etkide bulunan stres reaksiyonlarından kaçmak hemen imkansız gibi görünüyor. Hedef organlar değişebilir ancak cevaplar aynıdır; LÜTFEN STRESİNİ DURDUR. Stresinizi yenebilirseniz hedef organdaki tahribatı da durdurabilirsiniz. Eğer başaramazsanız cevaplar daha ciddi sonuçlara yol açabilir; mide asit salgısı ülsere, damar daralmaları kalp krizine kadar gidebilir.

Pekala nereden başlamak gerekiyor?

Öncelikle stresimiz ne zaman, hangi olay(lar) bağlantılı olarak ortaya çıkıyor ve hangi organımızı hedef alıyor sorusuna cevap bulmak gerekir. Bir kez tanımladığınızda stresinizi kontrol altına almak zor olmayacaktır. En sık gözlenen stres reaksiyonları şunlardır;

  • Baş ağrısıAşırı terleme
  • Cinsel kas spazmları
  • Hırıltılı solunum
  • İsteksizlik
  • Kaşıntı
  • Karın Arğısı
  • Çarpıntı
  • Kalp ritim bozukluğu
  • Bel ve sırt ağrıları

stressDİKKAT : Yakınmaların ortaya çıkmasına yol açan etkenler dikkatle değerlendirilmelidir. Bu belirtiler bazı organik hastalıklara da bağlı olabilir. Stres kontrolü ile giderilemiyorlarsa Mutlaka hekime danışılmalıdır.

Yukarıdaki belirtiler görülmese bile stresiniz olabilir. Stresliyken saçınızla oynar, parmak çıtlatır,

yumruklarınızı sıkar, diş gıcırdatır, tırnak yer veya oturduğunuz yerde ayaklarınızı sallıyor olabilirsiniz, stresli durumdayken vücudunuzdaki değişiklikleri dikkatle gözleyip listeye ekleyebilirsiniz.

Stresle başa çıkma nasıl başarılabilir?

Bu sorunun üç cevabı olabilir;

  1. a)      Stresli yerden uzaklaşmak,
  2. b)     Stresi uzak tutmak,
  3. c)     Stresi göğüslemek.

En iyi cevap ise her üç yöntemden yararlanabilmektir. Bu noktada bazı başlıkların ele alınıp incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca stresin farkına varılması için deneyimli olunmasına ihtiyaç duyul­maktadır. Çünkü sorunu ancak tanımladığımız zaman çözüme kavuşturulabilmektedir.

Beklentilerin gerçekçi olması : Günün sonunda bitirilmesi gereken işlerin gerçekçi olarak

belirlenmesi enerjinin uygun kullanımı açısından önemlidir. Bitirilebilen her iş mutluluk, bitirilemeyen her iş ise stres kaynağı oluşturacaktır.

Yardımlaşma : Sizi zorlayan durumlarda destek almak stresten koruyucu olacaktır. Ayrıca size yardım edenler de paylaşım nedeniyle başarma hissini duyacak, mutlu olabileceklerdir. Deneyin. Yardımcılar stres, zorlanma kaynağınızı böylece daha iyi anlayabilir, kendilerini sizin yerine koyabilirler (empati). Bu uygulama uzun vadede getirileri yüksek bir durum alabilir.

Gevşeme teknikleri : Çoğu zaman stresi fark ederek buna çözüm bulmak için çaba harcamaktayız. stresle-nasil-basa-cikilirAncak olaylar öylesine arka arkaya karşımıza çıkar ki çözüm için yöntem bulmak açısından bile zaman bulamayabiliriz. Bu olaylar dizisi bir kısır döngüye dönüştüğünde artık çok geç olabilmektedir. Önemli olan stresi kontrol edebilmek için ilk kararı alabilmektir. Sağlıklı düşünebilmek, berrak görebilmek için gevşeme yöntemleri sıklıkla kullanılmaktadır. Burada birkaç değişik gevşeme yönteminden örnekler verilebilir;

1- Derinlemesine gevşeme :Uyanıklılık duru­munun devam etmesi sağlandığı halde stres sırasında ortaya çıkan kas gerginliğinin giderilmesi esasına dayanan bir yöntemdir. Böylece sağlıklı düşünebilmek için gerekli beyin kan akımının devamlılığı sağlanır. Bu yöntem çeşitli tekniklerle uygulanabilmektedir.

Otojenik Eğitim : İstendik yönde bedensel değişimleri yaratmak amacıyla hayal kurmaya dayanan bir tekniktir. Rahat bir pozisyonda (oturarak veya yatarak) gözler kapalı olarak vücudun belirli bölgelerinin (sağ kol, sol kol, sağ bacak, sol bacak) farkında olmak hedeflenmektedir. Bu bölgelere odaklanarak gevşeme hissinin yerleşmesini sağlamak için kişinin kendine yönelik telkinleri uygulanmaktadır. Gevşeme duygusunu sıcaklık gibi başka bir duygu izleyebilir. Daha sonra kalp atım hızının kontroluna yönelik telkinler yer alabilir.

Aşamalı Gevşeme : Stres sırasında gerilime giren kasların hem gergin hem de gevşek durumlarının farkında olmayı hedefleyen bir uygulamadır. Otojenik Eğitim uygulamasında olduğu gibi rahat bir pozisyonda bu kez kaslar istemli olarak sırayla kasılır ve gevşetilir. Kasılma süreleri birkaç saniye kadardır. Gevşemeler biraz daha uzun tutulur. Kasılmalarda hayal kurularak bir direnç varmışçasına davranarak daha yüksek düzeyde etki sağlanabilir. Kasılmış durumun ardından gevşetildiğinde kaslar bu durumu daha iyi fark edilebilmektedir.

Meditasyon Derin gevşeme durumunun oluşturulabileceği değişik teknikleri içeren, Doğu felsefelerinden kaynaklanan uygulamalara dayanan, belirli soyut kavramlara (sözcük, renk gibi) odaklanarak zihni oyalayan düşüncelerden sıyırmayı hedef­lemektedir. Rahat bir pozisyonda bu kez belirli bir sözcük üzerine odaklanılır ve kasların gevşemesi sağlanır.

Biyolojik Geri Bildirim :Çeşitli cihazlarla vücut sistemlerinin (kalp, solunum, kasların gerginliği, sıcaklığı vb.) izlenerek kontrol edilebilmesi esasına dayanmaktadır.

2- Hızlı Gevşeme :Derinlemesine gevşemenin yararı büyük olmasına karşın zaman alması bir dezavantaj olarak görülebilir. Bunun yerine hızlı gevşeme teknikleri her zaman ve her yerde uygulanabilir bir avantaj sunmaktadır. Stresin yüksek

düzeyde yaşandığı anlarda bu teknikler uygulanarak gün boyu birkaç kez gevşeme sağlanabilir.

Derin Solunum : Stres durumunda nefes alma ritmi bozulabilir, nefes darlığı hissi ortaya çıkabilir. Akciğerlerin az bir bölümü havalandığından alınan oksijen beyni desteklemeye yeterli olmayabilir. Odaklanma bozulabilir, midede gerginlik ortaya çıkabilir. Panikleme görülebilir. Stresli bir duruma hazırlık olarak ya da stresli ortamdan çıktıktan hemen sonra sakin bir şekilde otururken gözler kapalı olarak burundan doğal bir şekildekolayca nefes alıp verilir. Nefes alırken göğsün değil diyaframın hareketli olmasına dikkat edilir. Karın ve göğüs kasları olabildiğince gevşetilir.

Zihinde Canlandırma : Stresli durumdayken insanın kendisini en çok mutluluk duyduğu, olmak zihinde-canlandirmaistediği yerdeymiş gibi hissetmesini sağlayacak bir hayal kurmaya dayanır. Bulunulan yerin en ince ayrıntıları duyumsanmaya çalışılır. Zihinde canlandırılan yer ve ayrıntılar içinde bulunulan stres ortamı yerine geçip gevşeme sağlayacaktır.

Kas Alışkanlıklarını Tanıma : Otojenik eğitim ya da aşamalı gevşeme teknikleri uygulanırken kazanılan deneyimler kaslarda oluşan gerginliğin daha kolay fark edilmesine olanak sağlar. Dolayısıyla zaman içinde derin gevşemeye gerek duyulmadan, aşamalara tek tek girmeden daha kısa sürede kas gevşemesi sağlanabilir.

Ruhsal Sağlık kategorisi içerisinde yer alan diğer yazılarımızı incelediniz mi? Sizin için faydalı içeriklerimizin olabileceğini düşünüyoruz. ( Konu Linki )

Yazarın Puanı
Okurların Puanı
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: Coping With Stress, Stres, Stres Reaksiyonları, Stresle başa çıkma nasıl başarılabilir?
Eklenme Tarihi: 23 Aralık 2018

Konu hakkında yorumunuzu yazın


error: Content is protected !!